Ga naar dashboard
U bent nu hier:

17 juli 2012

Zijn protocollen in de zorg de oplossing?

Protocollen zijn een beetje als navigeren met en zonder TomTom

Weer weekenddienst gehad. Spoedeisende hulp: een benauwde patiënt met nektrauma. Een nieuwe poortarts belt mij na overleg met intensivist voor een spoed flexibele intubatie door mij (KNO-arts). Ik spring in de auto (20 min.) en bedenk me dan dat ik het woord anesthesist niet gehoord heb.

Protocollair is de anesthesist de eerst verantwoordelijke voor de luchtweg en sneller aanwezig. En ik kan natuurlijk niet beademen. Ik bel uit de auto de intensivist en die verwijst terug naar de chirurg. Portier weet niet of anesthesist opgeroepen is en de poortarts is natuurlijk bezig. Maar de anesthesist wordt in ieder geval opgeroepen en die is in huis. Patiënt samen bekeken, plan van aanpak gemaakt en verder prima gegaan. Kortom, alles goed, maar wel met enige onrust alom. Als de anesthesist meteen volgens protocol geroepen was, was het rustiger gegaan.

Dezelfde dienst ook een nieuw protocol ‘klier in de hals bij kinderen’ bekeken. Goed uitgezocht, met kenmerken, differentiaal diagnose, onderzoeken en stappenplan. En de klinische blik blijft ook in dit protocol de overhand houden en met recht. Want het beeld is dermate verschillend en uitgebreid dat het niet met regeltjes in een protocol te vangen is. Wel de hoofdlijnen en dat is ook het nut van dit protocol. Maar er zijn zoveel aspecten dat alles beschrijven niet te doen is. En het zou resulteren in een batterij van onnodige en onprettige onderzoeken. Dus dan kom je toch weer op het klinisch beeld en ervaring.

Protocollen zijn een beetje als navigeren met en zonder TomTom. Als je de weg of het gebied niet goed kent is het ideaal. Maar binnen het gebied wat je goed kent is het minder efficiënt. Want je weet veel beter waar de stoplichten op rood staan, opstoppingen zijn en waar vrije parkeerplaatsen zijn. Dus dan wordt TomTom minder gebruikt. En bij nieuwe wegen, afsluitingen of onverwachte gebeurtenissen word je ook met TomTom regelmatig het bos ingestuurd. En TomTom heeft uitstekende datakaarten. En die zijn er in de geneeskunde vaak niet. En als ze er zijn veranderen ze continu. En zonder datakaart geen TomTom.

Protocollen gaan verder uit van ziektes en aandoeningen. Ik heb nog nooit een ziekte mijn spreekkamer binnen zien lopen. Alleen patiënten met ziektes. En op een of andere manier heeft geen enkele patiënt ooit tegen mij gezegd. ‘Doe mij maar de standaardbehandeling’. Ze vragen wel vaak ’Wat vindt u, dokter?’

Er is dus geen enige beste weg. Protocol en klinische ervaring zijn geen substitutie, maar additie in de zorg. Het gebruik is afhankelijk van de situatie, de bekendheid van het gebied, ervaring van de dokter en wensen van de patiënt. Combineren geeft daarom het beste resultaat. De fixatie op protocollen en richtlijnen moet daarom stoppen. Net zoals het volledig negeren van protocollen en richtlijnen moet stoppen. Protocollen en richtlijnen zijn net als kennis, opleiding en ervaring allemaal onmisbare hulpmiddelen voor een goede zorg.

Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (3)

"U heeft een interessant voorbeeld uit de praktijk gegeven en U kan goed relativeren ...... zijnde een telg uit een artsenfamilie en genetisch belast met de roeping om de zieke met de ziekte zo goed mogelijk te helpen."

H.Y. Oei, vml.Opleider Nucleaire Geneeskunde, DOORN - 26-09-2012 00:45

"Dank voor de reactie. Als u het goed leest wordt er juist gepleit in het eerste deel voor het volgen van het protocol, mede om de door u ook gegeven reden.Daarom zijn protocollen juist zo belangrijk en het niet volgen zorgt voor problemen.
Het tweede deel gaat over de valkuil, de illusie dat alle medische zorg geprotocolliseerd kan worden en dat dit de pancee is voor kwaliteit en kosten in de zorg. Dit is niet het geval, pleit ik in het tweede deel.
De laatste zin geeft de essentie weer. Benut alle mogelijke hulpmiddelen en fixeer niet op slechts 1 aspect."

M.L.Y.M. Oei, kno-arts, GRONINGEN - 28-07-2012 15:26

"Dat gaat allemaal goed zolang je alleen werkt. Protocollen zijn juist extreem belangrijk als je met een team samenwerkt zoals op de SEH.Als er een protocol beademing bij nekletsel was geweest was direct iedereen gewaarschuwd en had alles veel gladder verloper met minder kans op fouten. Dan was ook de verantwoordelijkheid meteen duidelijk geweest en had al het heen en weer gecommuniceer niet nodig geweest. Dit extra gepraat is vaak de oorzaak van misverstanden en fouten. Kortom juist in dit soort situaties is een goed protocol onmisbaar. Als het dan ook gecombineerd wordt met een checklist gaat het helemaal goed en kan de arts zich richten op het juist uitvoeren van de behandeling zonder afgeleid te worden door onnodige communicatie."

O. Lopes Cardozo, oogarts, KORTENHOEF - 17-07-2012 18:33

Markus Oei

Markus Oei

Dr. Markus Oei is KNO-arts in het Flevoziekenhuis. Missie: dokters, patiënten in ICT verbinden voor betere samenwerking en zorg. 
» Lees zijn curriculum vitae (inloggen vereist)

-- Advertentie -- 

Tweets van Markus Oei

@MarkusOei

Volg Markus Oei op twitter

Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd