Gezondheidswinst en de winst van zorgverzekeraars

Minister Schippers van het ministerie van Volksgezondheid wil inzetten op gezondheidswinst en daar dan ook de vergoedingen die zorgaanbieders ontvangen, aan koppelen.

Dat berichtte ze op 10 februari in een brief aan de Tweede Kamer. Daarmee volgt ze het advies ‘Sturen op gezondheidsdoelen’ dat de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (RVZ) in de zomer van 2011 uitbracht. Zorgaanbieders moeten geen prikkels krijgen om steeds meer zorg te bieden, zoals in het huidige systeem wel het geval is.
Terzijde, was dat niet het principe van de marktwerking? Vraag en aanbod houden elkaar in de ideale wereld in een optimaal evenwicht. De klant betaalt de juiste prijs voor een kwalitatief goed product.

Gezondheidswinst

Dat moet dus toch anders vindt de RVZ. Zorgaanbieders moeten niet langer beloond worden voor geleverde zorg, maar voor gezondheidsuitkomsten, de goede uitkomsten wel te verstaan. In het oude China hadden ze dat ook al bedacht, artsen kregen betaald als hun (rijke) patiënten gezond bleven. Dan gaan artsen pas echt sturen op gezondheidswinst. Ik dacht eerlijk gezegd dat het artsen daarom altijd ging, om die gezondheidswinst, met als basisprincipe het ‘primum non nocere’, al is gezondheidswinst niet altijd goed te definiëren. Maar dat is waarschijnlijk wat naïef gedacht van mij.

Gezondheidsdoelen

Behandelaars en patiënten moeten gezamenlijk gezondheidsdoelen formuleren en daar het behandelplan op afstemmen. Klinkt goed, ik ben het er helemaal mee eens. Die aanbeveling uit de brief van de minister deugt, maar de volgende stap, beloning naar behaalde resultaten, aanbeveling 5 in de brief van de minister heeft een groot maar.

Vrijemarkteconomie

Laten we toch weer even terug gaan naar de grondgedachte van de vrijemarkteconomie: ik lever een goed product af en de ander heeft dat product nodig en is bereid daar de prijs voor te betalen die ik ervoor vraag. Die grondgedachte gaat er wel van uit dat ik het productieproces zelf in handen heb, dat is de manier om de kwaliteit van mijn product te garanderen.

Ai, hoe zit dat met die gezondheidswinst? Als ik goede zorg lever -dat valt nog wel vast te stellen, daar hebben we standaarden voor en zo- dan is dat helaas geen 100 procent garantie dat de uitkomst aan alle wensen voldoet. Als ik over enige jaren afgerekend ga worden op de behaalde gezondheidswinst bij mijn patiënten, het klinkt cru, maar dan zijn er wijken waar ik liever niet wil zitten.

Resultaatsverplichting

Volgens mij gaat het bij het leveren van zorg om gezondheidsdoelen te halen om een inspanningsverplichting en niet om een resultaatsverplichting. Dat laatste dreigt er steeds meer in te sluipen.

Hoe gaan we uitmaken wie welk aandeel in de gezondheidswinst heeft gehad?
Heeft de burger zelf wel voldoende gedaan om die gezondheidswinst te behalen?
Hoe stellen we vast welke mogelijkheden die burger heeft om aan zijn gezondheidsdoelen te werken?
Zit zijn genetische aanleg hem niet danig dwars?
En heeft hij voldoende liquide middelen om een gezond leven te leiden?
Hoe verdisconteren we dat?

Uitkomstindicatoren

Het is een complex probleem, en helaas, voor complexe problemen zijn er geen simpele oplossingen, ook al lijken de aanbevelingen in de brief van de minister allemaal helder en voor de hand liggend. Ik wens het nieuwe nationale kwaliteitsinstituut gezondheidszorg veel wijsheid toe. Dat krijgt de schone taak om uitkomstindicatoren te selecteren en vast te stellen.

Winst zorgverzekeraar

En hoe zit het nu met de winst van de zorgverzekeraar? Achmea haalde in 2011, zo stond 13 maart in het NRC, een forse winst met de afdeling zorg: 326 miljoen euro. Ik weet niet hoe het u vergaat, maar ik moet hier even op kauwen. De premiebetalers en de overheid betalen de zorgverzekeraar die vervolgens de zorg die de zorgverzekerde nodig heeft, inkoopt.

Dat hebben ze dus slim gedaan bij Achmea. Het zit vast genuanceerder in elkaar en ik ga er vanuit dat dat geld weer terugstroomt in de zorg, maar toch….

Als minister zou ik me nu even achter de oren krabben.

Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (1)

Videos Henriëtte van der Horst

Speech Henriëtte van der Horst tijdens de huisartsenmanifestatie op 6 oktober 2011 over de voorgenomen bezuiniginen in de eerste lijn: 'Dan ontstaat in dat land onrust, omdat de kwaliteit van zorg steeds meer onder druk komt te staan’.

Tweets over Henriette van der Horst