Pillenchaos

Therapietrouw, vreselijk woord. Als er sprake is van lage therapietrouw klinkt dat verwijtend naar de patiënt. Met een ontrouwe partner kun je weinig beginnen. Ik vertel wat goed voor je is, maar jij houdt je niet aan de afspraak. Als ik met je getrouwd was kon ik tenminste nog van je scheiden. Zoiets.

Het enige alternatief dat ik ken is het Engelse compliance. Compliance nodigt veel meer uit tot een beschouwende kijk. Waarom wordt een pil niet geslikt? Welke invloed heeft een slechte compliance op de statistieken van met name de preventieve medicijnen? Wat kun je doen om compliance te verbeteren? En wat doen wij verkeerd waardoor mensen hun pillen niet slikken?

Polyfarmaciepatiënten

Er is wel onderzoek gedaan naar medicatie compliance. De belangrijkste relatie die wordt gevonden: hoe meer pillen hoe slechter ze geslikt worden.
Dat is logisch natuurlijk. Eén pilletje voor de bloeddruk per dag is overzichtelijk. Maar drie voor de bloeddruk, vier voor de suiker, één voor het cholesterol, en nog twee van de neuroloog is toch heel wat anders. Iedere huisarts heeft tientallen polyfarmaciepatiënten in zijn praktijk die aan bovenstaand profiel voldoen. Een paar gepensioneerde boekhouders lukt het om hun pillenmaaltijden 100 procent volgens de richtlijnen in te nemen. Maar bij mensen die wat losser in hun vel zitten, duikt dat percentage omlaag.

Generieke geneesmiddelen

Overheid en zorgverzekeraars sparen kosten noch moeite om artsen generiek te laten voorschrijven. Apothekers kunnen op deze manier medicijnen die uit patent zijn zo goedkoop mogelijk inkopen en afleveren. Een logische ontwikkeling. Het verschil in prijs tussen het originele spécialité en de generieke kloon kan zo maar een factor 100 (!) zijn. Er valt op deze manier veel geld te besparen.
De teugels worden daarom bij de apothekers steeds strakker aangehaald. Zorgverzekeraars zitten als een bok op de haverkist om apothekers die teveel spécialités afleveren op de vingers te tikken. Het gevolg is dat apothekers continu de internationale markten moeten afstruinen op zoek naar het allergoedkoopste aanbod.

Voorraad

Wat de apotheek op voorraad heeft van een bepaald medicijn kan soms iedere maand van een andere fabrikant komen. Er staat netjes metformine op het doosje, maar dat doosje is de ene maand geel en de volgende maand blauw, en het bevat grijze ronde respectievelijk groene vierkante tabletten.

Herkenbaarheid

Herkenbaarheid van medicijnen is belangrijk. Spécialitéfarmaceuten besteden veel aandacht aan hun merknamen. Zocor, Renitec en Aspirine bekken beter dan simvastatine, enalaprilmaleaat en acetylsalicylzuur.

Verpakking

Ook over de verpakking van de prijzige merkproducten wordt goed nagedacht. Bij generieke producten zit het medicijn in de pil, de pil zit in de doos en de chemische naam en sterkte van het medicijn worden op de doos vermeld. Wij kunnen de uitsluitend op prijs concurrerende generieke fabrikanten niets verwijten.

Houvast

Maar veel gebruikers kunnen wat ze generiek slikken niet zonder haperen uitspreken. Vandaar dat zij hun pillen op zicht bij elkaar zoeken: een geeltje uit het blauwe doosje, zo'n amsterdammertje uit het bruine potje en twee ronde witjes uit de blisterverpakking. Hoe de tablet en zijn verpakking eruit zien is voor veel patiënten belangrijker dan hoe ze heten. Als je aan het uiterlijk van hun pillen komt, kom je aan hun houvast. Apothekers zijn dan ook een groot deel van hun tijd kwijt aan uitleg over het alweer veranderde uiterlijk van een vertrouwd medicijn.

Realiteitsgevoel

Uit de briefwisseling tussen zorgverzekeraar VGZ en een apotheker (zie kader hieronder) spreken respectievelijk weinig gevoel voor de realiteit van alle dag en frustratie verpakt in druipend cynisme.

Bijwerkingen

Nog afgezien van de vele klachten over meer bijwerkingen en/of minder werking van hetzelfde medicijn van verschillende fabrikanten zijn nog een paar vragen interessant:

• Wat is de invloed van het telkens veranderende uiterlijk op de compliance?
• Tot hoeveel medicatiefouten leidt het?
• Gaan wij dit tot in het absurde zoeken naar goedkoper uiteindelijk betalen met slechtere resultaten op harde eindpunten?

Vorm- en verpakkingseisen

Misschien moeten de inkooporganisaties die tenders uitschrijven voor een medicijn niet alleen middel en sterkte benoemen, maar ook aangeven hoe pil en verpakking eruit moeten zien. En als we dat toch gaan doen, laten we dan gelijk kleurcoderingen afspreken. Alle bloeddrukpillen rood, de suikerpillen blauw en de cholesterolverlagers groen.

Pillenchaos

Misschien zou een industrieel ontwerper de polyfarmaciewereld een stuk overzichtelijker kunnen maken zonder dat het veel geld kost. In ieder geval klagen dokters, apothekers en patiënten nu steen en been over de pillenchaos die veroorzaakt wordt door een op zich loffelijk streven naar betaalbaarheid door zorgverzekeraars en overheid.

Wie neemt de handschoen op?

VGZ aan apothekers:

Medische noodzaak

Verzekerden van VGZ hebben aanspraak op niet-preferente geneesmiddelen indien het aangewezen geneesmiddel medisch niet verantwoord is (wettelijk zo bepaald). Indien de voorschrijvend arts van mening is dat het aangewezen preferente geneesmiddel medisch niet verantwoord is kan de voorschrijvend arts ervoor kiezen om een ander geneesmiddel (niet preferent) voor te schrijven. Als hier sprake van is dan wordt het niet-preferente geneesmiddel volledig vergoed. De voorschrijvend arts moet in dit geval de aanduiding 'Medische Noodzaak' op het recept zetten. Uit onderzoeken blijkt dat er slechts in een paar procent van alle gevallen werkelijk sprake is van Medische Noodzaak. In de praktijk blijkt dat er vaak onterecht gebruik wordt gemaakt van de term Medische Noodzaak. Ter illustratie: in gevallen waarbij patiënten niet eerder een generiek (merkloos) product hebben gebruikt is het nauwelijks aannemelijk dat vastgesteld kan zijn dat gebruik van het door VGZ aangewezen middel medisch onverantwoord is. Door apotheekhoudenden is VGZ over deze ontwikkeling geïnformeerd. Dat heeft geleid tot de volgende beleidwijziging. Door te controleren of het door VGZ aangewezen middel eerder door de patiënt is gebruikt, kunnen apotheekhoudenden in voorkomende gevallen zelf beoordelen of er werkelijk sprake is van medische noodzaak. Is dat niet het geval, dan gaan wij er van uit dat apothekers het niet-preferente middel niet afleveren voor rekening van VGZ.

Apotheker aan VGZ:

Geachte heer ……..,

bedankt voor deze duidelijke brief.
Het betaalbaar houden van de zorg is voor mij ook erg belangrijk.
Momenteel zijn wij in de apotheek echter bijna drukker met het uitleggen van de kleur en prijs van het doosje dan met farmaceutische zorg.
(wat uiteindelijk zeker niet kosteneffectief zal zijn)
Dit is voor mij en ook voor mijn assistentes dagelijks een bron van frustratie.

Daarom wil ik u vragen of u uw klanten ook zo'n duidelijke brief heeft gestuurd.
Een meegeef exemplaar voor in de apotheek, het liefst op A6 formaat met een goed bereikbaar telefoonnummer van UVIT, zou ook fijn zijn.
Op die manier kunt u duidelijk uw preferentiebeleid uitleggen en kunnen wij ons weer meer bezig houden met waar het in de apotheek echt om draait, Zorg.
Op die manier houden we samen de zorg betaalbaar.

Ik hoor graag van u.

Vriendelijke groeten,
Rene Keuper,

Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (1)