Stop met meestribbelen!

De frustratie bij artsen en medisch specialisten over de toenemende bureaucratie ten gevolge van, wat ik maar noem, opgelegde veiligheid- en transparantie wordt steeds groter.

Vorige week vrijdag was ik aanwezig bij een receptie ter gelegenheid van de pensionering van een anesthesioloog. De voorzitter van de maatschap stelde in zijn toespraak dat de collegae de pensionaris niet benijden vanwege het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd, maar wel vanwege het feit dat hij nu ook afscheid mocht nemen van de ‘vinkcultuur’.

Veel artsen hebben het idee dat ze gewaardeerd worden als ze geen vragen stellen, niet lastig zijn, de status quo in stand houden en gewoon doen wat er van hen gevraagd wordt.  

Hartchirurgie

Zo ook de anesthesiologen in het Radboud Ziekenhuis ten tijde van de problemen bij de hartchirurgie (1). Zij moesten overal inzetbaar zijn, konden en mochten geen deel uitmaken van het behandelteam van de hartchirurgie en deden daarom weinig ervaring op in dit specialistische deel van de Anesthesiologie.

Baby Jelmer

En zo ook de anesthesioloog die de anesthesie verzorgde van baby Jelmer in het Universitair Medisch Centrum Groningen. De zaak waarover de ombudsman deze week uitspraak deed (2). De anesthesioloog had weinig tot geen ervaring met het verzorgen van anesthesie bij kinderen, maar werd wel geacht om narcose te geven aan een drie maanden oude baby die een uitgebreide buikoperatie moest ondergaan.

Intensieve menshouderij

Wanneer u genoeg heeft van de kwaliteits- en veiligheidsbureaucratie en het gevoel heeft dat u deel uit maakt van een intensieve menshouderij (3):

 Laat het niet meer gebeuren !

Artsen hebben volgens Porter, goeroe der goeroes, juist een cruciale rol in de broodnodige hervorming van de zorg (4). Het ‘beter maken’ van de zorg kan volgens hem alleen maar vorm krijgen als artsen verantwoordelijkheid nemen voor het functioneren van medische teams die zich richten op specifieke behandelingen.

 Voor de hervorming moeten we volgens hem wel een drietal uitgangsprincipes of spelregels hanteren: 

1. Het hoogste doel is om de patiënt ‘waarde’ te bieden, dus maximale kwaliteit en veiligheid tegen een betaalbare prijs. 
2. De organisatie moet zo ingericht worden dat u samen màg, kàn en moet werken om bepaalde categorieën patiënten te behandelen in teamverband. 
3. U moet de uitkomsten van uw handelen meten zodat het team kan verbeteren en verantwoording af kan leggen.

Uitgangsprincipes waar u niet tegen kunt  zijn, lijkt mij.
Naast het hanteren van de spelregels, bent u volkomen vrij in uw handelen. 

Een goede kans dat u zich in het ontstane machts- en bureaucratie vacuüm af begint te vragen: 

‘Wat moet ik- en wat moeten wij als team doen om problemen op het gebied van veiligheid en kwaliteit te voorkomen?’

Juist deze vraag vormt het fundament van organisaties die bekend staan vanwege hun hoge mate van veiligheid zoals een vliegdekschip (5).

Ook een goede kans dat wanneer u na begint te denken over de derde spelregel, het meten van de uitkomsten van uw handelen, u tot eenzelfde benadering komt als die van uw collegae, de colorectale chirurgen (6) en een heel systeem ontwikkelt om kwaliteit en veiligheid te monitoren.

En een goede kans dat u al doende tot de ontdekking komt dat sommige delen van de opgelegde veiligheid helemaal niet zo slecht zijn. Nee; zelfs van cruciaal belang zijn.

Bijvoorbeeld omdat een door uw eigen team ontwikkelde of aangepaste checklijst garant staat voor een ‘vonkcultuur’ in plaats van een ‘vinkcultuur’.

Verenigt u en neem het heft in handen.

Stop met meestribbelen !

Enige voorwaarde is dat u zich houdt aan de drie spelregels. Daarmee doet u recht aan de patiënt, uzelf en de gezondheidszorg.

1. Een tekortschietend zorgproces. Een onderzoek naar de kwaliteit en veiligheid van de cardiochirurgische zorgketen voor volwassenen in het UMC St Radboud te Nijmegen, 24 april 2006.
2. Nationale Ombudsman, 15 september 2011. Het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG) en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) hebben op schokkende wijze gefaald in het ophelderen van de omstandigheden rondom de operatie van baby Jelmer. Nationale Ombudsman, 15 december 2011.
3. Jaap Peters (2009), Intensieve menshouderij / druk 1, hoe kwaliteit oplost in rationaliteit, Scriptum.
4. Michael Porter, Elizabeth Olmsted Teisberg, How Physicians Can Change the Future of Health Care. JAMA 2007;297:1103-1111.
5. Karl E. Weick, Kathleen M. Sutcliffe (2007), Managing the Unexpected (Engels), Resilient Performance in an Age of Uncertainty,  John Wiley & Sons Inc.
6. Dutch Colorectal Cancer Group.

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Patiëntveiligheid

Datum		Titel
17-05-2013		Crisis in VUmc houdt aan
15-05-2013		Arts-microbiologen Maasstad berispt
26-04-2013		VUmc reorganiseert afdeling longchirurgie
24-04-2013		Downloadprogramma ontdekt op hartmonitor
19-04-2013		HagaZiekenhuis hervat hartoperaties
19-04-2013		VUmc-klokkenluider Rick Paul weer aan de slag
09-04-2013		Experts in debat over veiligheid ziekenhuizen
05-04-2013		Jan Klein: hiërarchie ziekenhuis hindert hygiëne
03-04-2013		Vooraankondiging: congres IGZ over patiëntveiligheid
28-03-2013		Hagaziekenhuis stopt tijdelijk met hartoperaties
27-03-2013		Britse wet verplicht arts tot eerlijkheid bij fouten
25-03-2013		IGZ sluit Amsterdamse kliniek
19-03-2013		Haga publiceert sterftecijfers online
18-03-2013		Gerommel met sterftecijfers Haagse hartafdeling
11-03-2013		Reactie KNMG op gelekte lijst RTL
06-03-2013		Inspectie heft verscherpt toezicht VUmc op
05-03-2013		Frits Rosendaal: huisarts moet Diane-35 niet voorschrijven
27-02-2013		Arts twijfelt over melden calamiteit na lek IGZ
26-02-2013		Artsen blokkeren OM bij onderzoek medische fouten
25-02-2013		Specialisten starten netwerk patiëntveiligheid