Good Publication Practice

Wetenschappelijke tijdschriften zijn de laatste weken negatief in het nieuws gekomen. Zo bleek dat nogal wat redacties aan auteurs vroegen om citaties naar het eigen blad toe te voegen aan het manuscript. Dit verhoogt natuurlijk de impact factor maar wel op een kunstmatige manier.

Onlangs is er ook een actie gestart tegen uitgever Reed-Elsevier. Op de site The Cost of Knowledge kunnen academici een petitie ondertekenen waarin ze beloven nooit meer iets te doen voor Elsevier vanwege de exorbitante kosten van abonnementen, de verplichting voor bibliotheken om tegelijkertijd meerdere tijdschriften af te nemen en door het verplicht overdragen van auteursrechten waardoor de vrijheid van informatie-uitwisseling wordt beperkt. Inmiddels hebben zo'n 5000 auteurs al getekend.

Spanning

In een eerdere blog 'Reclame in medische bladen' noemde ik al de wat moeizame relatie van redacties met de inhoud van geneesmiddeladvertenties die zij moeten toestaan in hun blad. Zoals er in farmaceutische bedrijven soms sprake is van (ogenschijnlijk) verschillende belangen tussen de research- en marketingafdelingen, zo hebben tijdschriften ook te maken met een spanning tussen de wetenschappelijke redactie en de meer financieel geïnteresseerde uitgever.

Impact factor

Zo is beschreven dat veel tijdschriften zeer geïnteresseerd zijn in het publiceren van positieve studies van de industrie omdat ze weten dat er dan veel (dure) reprints zullen worden besteld door de sponsor. Uitgevers vinden dat erg prettig natuurlijk. Maar die positieve studies zijn natuurlijk ook prettig voor de redacties want die worden vaker geciteerd dan negatieve studies en daarmee stijgt de impact factor.

Selectieve publicatie

Op deze wijze spelen tijdschriften zelf dus ook een belangrijke rol bij het instandhouden van selectieve publicatie, een praktijk die zij overigens streng veroordelen als het andere partijen lijkt aan te gaan, zoals de farmaceutische industrie. Een extreem voorbeeld hiervan is Marcia Angell, een voormalig hoofdredacteur van de New England Journal of  Medicine die een veel geciteerd boek schreef over de farmaceutische industrie, getiteld 'The Truth about the Drug Companies: How they deceive us and what to do about it.' 

Good publication practice

Naast Good Manufacturing, Laboratory en Clinical Practice is er ook behoefte aan Good Publication Practice. Wereldwijd hebben medische schrijvers, vroeger grotendeels ten onrechte als ghostwriters gebrandmerkt, zich al gecommitteerd aan zo'n code. Medische tijdschriften zijn verre van verenigd en hun commerciële belangen en impact factor ambities overschaduwen maar al te vaak de inhoud.

Ik krijg wekelijks  e-mails van alweer nieuwe tijdschriften met de uitnodiging om toch vooral een bijdrage op te sturen. In het huidige academische klimaat waarbij het vooral gaat om veel publiceren zullen tijdschriften natuurlijk blijven floreren. De vraag is wel wie het allemaal nog leest en of dit daadwerkelijk wetenschappelijke vooruitgang belichaamt.

Open access

Er zijn uitzonderingen in de vorm van de Open Access-bladen zoals die van de Public Library of Science (PloS) en BioMedCentral. Waarom spreken de decanen van de geneeskundefaculteiten in Nederland eigenlijk niet gewoon af dat de universiteiten in dit land voortaan alleen nog maar publiceren in deze bladen? Voor iedereen gratis toegankelijk en geen gedoe met reprints. En dan ook geen ingewikkelde citation index competities meer tussen (afdelingen in) universiteiten, maar gewoon wetenschap bedrijven om de wetenschap zelf.

Daar is het toch allemaal om te doen?

Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (1)

Henk Jan Out in BMJ

Henk Jan Outs blog Nu ingrijpen Raad van Bestuur, wordt geciteerd in het toonaangevende British Medical Journal.

Lees verder