Spoken op de weg?

Auteurschappen van wetenschappelijke artikelen blijven de gemoederen bezighouden. Ik schreef hier al eerder de blog Wil de echte auteur opstaan? over naar aanleiding van een aantal publicaties in het medische blad PLoS Medicine dat een opvallende interesse voor dit onderwerp vertoont.

Onlangs verscheen er een studie in de British Medical Journal (BMJ, Honorary and ghost authorship in high impact biomedical journals: a cross sectional survey) waarin eindelijk een poging werd gedaan om het vóórkomen van zogenaamde gast- en spookauteurschappen te meten. Een goede zaak want aan recente getallen ontbreekt het in deze discussie.

Spookschrijver

Eerst even een paar definities: Een spookschrijver (ghostwriter) heeft een artikel geschreven maar is onzichtbaar voor de lezer. Hij of zij staat niet vermeld als auteur en wordt niet genoemd in de Acknowledgement sectie.
Een gastauteur (honorary author) is een auteur die niet voldoet aan de regels van auteurschap zoals die door de International Committee of Medical Journal Editors zijn vastgesteld (ICMJE).

Er wordt gezegd dat spookschrijvers ingezet worden door de industrie om een glad verhaal neer te zetten vol met verborgen marketingboodschappen. Gastauteurs daarentegen worden veel gebruikt in universiteiten om elkaars carrière wat vooruit te helpen (zie het proefschrift van Laurens Hessels).

Integriteit

Het artikel in de BMJ van Wislar et al. laat in een steekproef van een kleine 900 artikelen uit gezaghebbende tijdschriften zien dat er bij 21 procent sprake is van spook-  of gastauteurschap. De auteurs, allen van de Journal of the American Medical Association, spreken van een gebrek aan wetenschappelijke integriteit. Overigens was er wel sprake van een niet-significante afname van ruim 8 procent vergeleken met een vergelijkbare studie uit 1996. 

Interessant is dat de afname voornamelijk was toe te schrijven aan ghostwriting (wel significant) en niet aan gastauteurschappen, een mogelijk signaal dat de industrie de goede kant op gaat. Een professionele medical writer, Adam Jacobs, schreef onlangs een tweetal zeer verhelderende blogs over dit onderwerp (Ghostwriting: myths and realiteits - part 1 en part 2).

Conclusie, veel misverstanden, onduidelijkheden over definities, onkunde over de daadwerkelijke incidentie en misplaatste stigmatisering van het bedrijfsleven. Bovendien, er lijkt vrij eenvoudig iets aan te doen te zijn als tijdschriften meer met checklisten zouden werken.

Regels auteurschap

Of moeten de regels van de ICMJE over auteurschap worden aangepast? Om auteur te worden genoemd moet men een aanmerkelijke bijdrage hebben geleverd aan:

1. ontwerp en opzet, of analyse en interpretatie van gegevens en aan
2. het concept van het artikel of kritische beoordeling van de wetenschappelijke inhoud ervan; en men moet
3. de uiteindelijke te publiceren versie hebben gelezen en goedgekeurd.

Aan al deze drie voorwaarden moet zijn voldaan. Een Engelse ethicus suggereerde in de BMJ dat de huidige regels niet ethisch (!) zijn door dat laatste. Bijdragen van bijvoorbeeld contract research organisaties (CRO’s) of medical writers voldoen formeel nooit aan alle drie voorwaarden ondanks de vaak substantiële bijdrage aan het onderzoek. Dat vond ook een Amerikaanse researcher die zich hardop afvroeg wat er nou eigenlijk precies mis is met courtesy auteurschappen.

Tijd voor duidelijkheid

Aangezien auteurschappen carrières en financiering van academisch onderzoek bepalen, wordt het tijd dat er meer duidelijkheid komt. Hoe erg is 21 procent non-compliance aan regels die door sommigen als niet-ethisch worden gezien? Hoe 'integer' is het als medewerkers die essentiële data vergaren niet als auteur mogen worden genoemd?  Zoals zo vaak met regels, ze kunnen doorschieten en missen dan hun doel.

Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (1)

Henk Jan Out in BMJ

Henk Jan Outs blog Nu ingrijpen Raad van Bestuur, wordt geciteerd in het toonaangevende British Medical Journal.

Lees verder