Hoe paranoïde kan je zijn?

Wanneer is iemand ziek? Deze basale vraag staat ten grondslag aan al het medisch handelen. Zo kan iemand zich ziek voelen of gedragen zonder een ziekte onder de leden te hebben. En omgekeerd, je kunt ernstig ziek zijn zonder het te merken.

Vooral in de psychiatrie spelen discussies over de vraag waar de grens ligt tussen normaal en afwijkend en of symptomen al dan niet biologisch bepaald zijn. De recente polemiek tussen Draaisma en Swaab is daar een mooi voorbeeld van. Hersenen scheiden gedachten uit zoals nieren urine, beweerde de filosoof de La Mettrie al in de 18de eeuw, een beeld waar neuroloog Dick Swaab affiniteit mee heeft. Psychologen als Douwe Draaisma daarentegen stellen dat de biologie niet alles kan verklaren.

DSM5

Om wetenschappelijk onderzoek naar psychiatrische stoornissen mogelijk te maken, bestaat er de Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders waarvan de vijfde versie (DSM5)
in de maak is. In De Volkskrant van 6 augustus meldden sommige psychologen dat zij grote moeite hebben met een aantal nieuwe 'ziektes' die in deze versie dreigen te komen, zoals bijvoorbeeld Minor Cognitive Disorder. Ook is er sprake van nieuwe categorieen als Psychosis Risk Syndrome (PRS) en Mixed Anxiety Depression Disorder (MADD) (zie ook het artikel Handboek schiet door van de Volkskrant).

Risicovol

Worden normale levensgebeurtenissen niet teveel gemedicaliseerd? Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik stuurde een persbericht uit waarin zij waarschuwde voor dit gevaarlijke handboek omdat het ongetwijfeld gaat leiden tot risicovol, onnodig en duur medicijngebruik door niet-zieke mensen.

Farma is boosdoener

Allemaal interessante en belangrijke discussies en het nieuwe handboek lijkt inderdaad door te schieten. Waar het echter mis gaat is dat de farmaceutische industrie weer eens als een van de grote boosdoeners wordt gezien.
De Volkskrant kopte naar aanleiding van de DSM5 discussie met een uitspraak van politicoloog Wouters dat farmaceuten constant nieuwe aandoeningen bedenken. Wouters gaf geen enkel voorbeeld helaas, maar sommige die genoemd worden zijn restless legs syndrome, depressie, ADHD, female sexual dysfunction, fibromyalgie, aan autisme verwante stoornissen, menopauzale klachten, erectiele stoornissen, premenstruele klachten, enzovoorts. Het zijn geen pathofysiologische entiteiten, maar slechts variaties binnen het rijke normale spectrum. Dus hoeven ze niet bestreden te worden en dus zijn ze bedacht door pillenmakers met dubieuze bijbedoelingen.

Bespiegeling

Naar analogie van het militair-industrieel complex waarbij oorlogen gecreëerd werden om nieuwe wapens van een afzetgebied te verzekeren, zien sommige critici ook farmaceuten bezig niet-bestaande ziektes te verzinnen om die vervolgens te commercialiseren met hun geneesmiddelen. Een interessante sociologische duiding natuurlijk, goed voor een bespiegelend gesprek met een glas wijn bij de open haard, maar volledig gespeend van bewijs.

Laten artsen zich om de tuin leiden?

Als de farmaceutische industrie inderdaad ziektes zou verzinnen, dan is de industrie dus in staat om artsen en beroepsverenigingen volledig om te tuin te leiden. Maar ook ethische commissies die toestaan dat er studies gedaan worden voor niet-bestaande ziektes. De Food and Drug Administration (FDA) heeft blijkbaar zinloze richtlijnen geproduceerd om normaal gedrag te behandelen. En patiënten met deze niet-bestaande ziektes stellen zich aan of hebben zich door hun patiëntenverenigingen laten misleiden. Die waren immers omgekocht door de industrie.

Bestaat er niet een term voor dit soort denken in niet-bestaande complotten, namelijk paranoïa?

PARANOID

Ik zou  graag een pleidooi willen houden om in DSM5 een nieuwe ziekte op te nemen van mensen die altijd de farmaceutische industrie overal de schuld van geven: PARANOID, ofwel, Pharmaceutical-industry Associated Repetitive Agitation (Not Otherwise Identified) Disorder.
Deze aandoening dient met kracht bestreden te worden.

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?

Henk Jan Out in BMJ

Henk Jan Outs blog Nu ingrijpen Raad van Bestuur, wordt geciteerd in het toonaangevende British Medical Journal.

Lees verder