Blog Bart Timmers

13 maart 2012

Wat ik eigenlijk bedoel is ... duidelijkheid

(log in om deze blog te lezen)

• Wat ik eigenlijk bedoel is ... duidelijkheid

---

6 februari 2012

Twijfelen moet. Ik weet het zeker

(log in om deze blog te lezen)

• Twijfelen moet. Ik weet het zeker.

---

13 januari 2012

Flitspalen in de zorg

Ieder mens heeft zo zijn helden en inspiratiebronnen. Bij mij zijn dat, naast mensen als Daniel Dennett, Peter Gabriel en Emmanuel Levinas, ook het illustere duo Bert en Ernie en dan met name door hun fameuze chanson 'Maak er wat van' (Maak er wat van, maak er wat van, als je ontevreden bent, nou doe d’r dan wat an). Dat is over het algemeen wel mijn levensmotto.

Toch, en ik heb dit maar bewaard voor de tweede alinea om niet direct negatief te beginnen, wordt dat motto de laatste tijd danig op de proef gesteld. De makke zit ‘m in het laatste deel van de zin 'als je ontevreden bent nou doe d’r dan wat an'.
Dat is de BertenErniaanse omschrijving van professionele autonomie. En die professionele autonomie wordt niet alleen bij mijn beroepsgroep huisartsen, maar ook bij specialisten, apothekers, fysiotherapeuten, verpleegkundigen steeds meer ingeperkt.

Verdachten

Het lijkt soms of werkers in de zorg verdachten zijn. Verdachten van ernstige vergrijpen die met steeds dwingender controlemaatregelen aan de band moeten worden gelegd. En dan kost die zorg de maatschappij ook nog eens geld! Het zou verboden moeten worden . . .

Rekenschap afleggen

Recent zaten wij rond de tafel over het onderwerp compassionfor care (1)en werd opgemerkt dat er toch wel een of andere vorm van controle nodig zou zijn. Dat is helemaal terecht. In een transparante samenleving is het niet vreemd dat je rekenschap aflegt van je werkzaamheden.

Managers

Maar de manier waarop dat wordt vormgegeven, mag wel eens ter discussie worden gesteld. Het lijkt of er twee werelden, met twee talen bestaan. Je hebt de taal van de werkvloer, en de taal van de managers. Als het goed is kunnen beiden niet zonder elkaar en vormen ze een soepel werkend organisch geheel. In een complex zorgveld mag je blij zijn dat de logistieke processen ondersteund worden door managers.

Starre strakheid

Maar tegelijkertijd is het zorgveld een leeg begrip zonder zorgverleners. En dat zorgverleningsproces is uiteindelijk toch waar het om gaat. Het zou dan ook logisch zijn dat de managers de taal van de zorg leren en spreken. Maar dat gebeurt niet, integendeel: in toenemende mate worden zorgverleners verplicht de taal van de managers te leren. Dat uit zich vooral in een toenemende brei aan formulieren, rapportages, accrediteringsprocessen, verslaglegging, beschrijvingen, jaarplannen, regelzucht, alles in een vaak beklemmende starre strakheid.

Verkeersregels

Er is een vergelijking met het verkeer gemaakt. Da’s een goede. Laten we het verkeer eens regelen zoals we dat in de zorg doen. Op de eerste plaats veranderen dan ieder jaar de regels. Bovendien zijn de regels in Rotterdam dan anders dan in Maastricht of Leeuwarden. Als je van Utrecht naar Amsterdam wilt rijden moet je van tevoren een ritverslag maken. Daarin moet worden aangegeven wat uw vertrektijd is, welke bochten u denkt te nemen, welke snelheid wordt gereden en op welk traject. Ook moet u inschatten hoe lang u bij het rode verkeerslicht denkt te moeten wachten.

Verder wordt er van u verwacht dat u de kilometerstand exact bijhoudt. U rijdt op de generieke vervanging van Michelin (vorig jaar was dat nog generiek Pirelli, het jaar daarvoor generiek Dunlop). Vanzelfsprekend bewaart u de bonnetjes als u tankt. Maar het kan ook zijn dat uw lokale verkeerszorgverzekeraar u verplicht dit ook nog eens handmatig in te vullen, waarbij u ook nog even het beoogde reisdoel moet invullen. Achteraf kunt u te horen krijgen dat de formulieren kwijt zijn geraakt wat betekent dat u het nog eens in moet vullen.

Bandbreedte

In het echt regelen we dat anders. Zijn er verkeersregels. Maar mag u zich binnen die regels, met een zekere bandbreedte, vrij bewegen. Staan er flitspalen voor als uw snelheid zich buiten die bandbreedte begeeft. Rijdt er af en toe verkeerspolitie langs, die u niet hindert, maar wel uw snelheid meet en uw weggedrag beoordeelt.

Waarom kan het zo ook niet in de zorg? Controleer mij maar, maar laat mij niet mijn eigen lasergun verplicht bedienen. Ik snap die handleiding niet eens. Geef mij bandbreedte! Maak de regels zo dat de verkeersstroom op gang blijft. Zorg gaat uiteindelijk over individuen: zorg dan ook dat er ruimte overblijft om binnen de regels en heel misschien af en toe iets buiten de regels individuele zorg te leveren.
En laat uiteraard ruimte om af en toe eens te zeggen: 'agent, ik kan ’t uitleggen . . .'

---

(1) met dank aan Harriet Messing, die een gesprek over compassionfor care organiseerde waaruit de inspiratie voor deze titel ontstond.

---

Bert en Ernie: Maak er wat van

Er zijn nog geen reacties bij dit bericht. Ziet u geen reactieformulier?