Diabetes, iets om (niet) bij stil te staan?
Patrick Schrauwen
Patrick Schrauwen, hoogleraar metabole aspecten van type 2 diabetes mellitus in Maastricht, maakt zich zorgen over bewegingsarmoede in onze maatschappij. Fysieke inactiviteit heeft een veel grotere impact op onze gezondheid dan we ons op dit moment realiseren.
Type 2 diabetes mellitus, ook wel bekend als suikerziekte, wordt vooral geassocieerd met overgewicht. Bewegen heeft een beperkte invloed op het lichaamsgewicht. Toch is bewegen zeker zo belangrijk bij het voorkomen van diabetes als het handhaven van een gezond gewicht.
Een recent persbericht van de Amerikaanse Diabetes Vereniging heeft ons allemaal weer wakker geschud. Als wij onze leefstijl niet aanpassen, dreigt één op de drie kinderen ooit type 2 diabetes te ontwikkelen. De levensverwachting neemt dan af met gemiddeld 10 jaar.
De enorme toename van het aantal mensen met overgewicht speelt hierbij een belangrijke rol. Op dit moment is 47 procent van de Nederlanders te zwaar. Toch is overgewicht niet de enige oorzaak. Vooral de rol van beweging moeten we niet onderschatten.
Vetopslag
Diabetes wordt met name veroorzaakt doordat vet in de organen en spieren gaat stapelen. Evolutionair gezien was deze vetvoorraad waarschijnlijk belangrijk om perioden van voedselschaarste te overleven, en diende de vetopslag in de spier als energiebron voor fysieke activiteit.
Inderdaad zien we dan ook dat topsporters veel vet in hun spieren opslaan. Type 2 diabeten doen dit ook, maar gebruiken de vetten niet of nauwelijks. Hierdoor ontstaat insuline resistentie en uiteindelijk diabetes. Onderzoek laat zien dat juist bewegen de beste manier is om type 2 diabetes te voorkomen en vaak te genezen, zelfs als dit niet tot gewichtsverlies leidt.
Mitochondria: schakel tussen bewegen en diabetes
Bewegen verbetert de capaciteit van de mitochondria - de energiecentrales van de cel - om vetten te verbranden. Hierdoor zal het vet dat in organen is opgeslagen beter gebruikt kunnen worden. Een lage turnover van vet in de organen is geassocieerd met het ontstaan van diabetes.
Deze resultaten geven een wetenschappelijke verklaring voor het positieve effect van bewegen op diabetes. Het betekent overigens niet dat type 2 diabeten per definitie inactief zijn. Ook andere, mogelijk genetische factoren kunnen ervoor zorgen dat mitochondria minder goed functioneren. Echter, ook in type 2 diabeten met een slechte mitochondriele functie heeft bewegen positieve effecten en kan de functie van de mitochondria verbeteren.
Als we om ons heen kijken, zien we overal bewegingsarmoede. De politiek maakt zich druk om het toenemend aantal files en het irriteert ons wanneer we bij het winkelen geen parkeerplek kunnen vinden. Veel te weinig denken we aan de fiets als oplossing. Kortom, fysieke inactiviteit zit diep geworteld in onze maatschappij.
De oplossing van het diabetesprobleem moet dus niet alleen van wetenschappelijke kennis komen, maar vooral van het bevorderen van een gezonde leefstijl. Daarbij moet aandacht zijn voor gewichtsverlies, maar zeker ook voor het stimuleren van bewegen.
Een belangrijke stap is om bewegingsonderwijs bij jongeren te stimuleren, zodat de jongeren niet alleen merken hoe gezond, maar vooral hoe leuk bewegen is.
19 april 2011
Patrick Schrauwen
Ziet u geen reactieformulier? Reacties. (1)
"waarom gaan we niet meer lobby-en om weer net als vroeger meer te gaan fietsen. voorla op jongere leeftijd. Naar mijn gevoel - en ervaring- blijven mensen die gewend zijn om op jongere lefijd te fietsen dit blijven doen !! Veel te veel mensen stoppen ermee als ze volwassen worden, dan worden ze liever lui dan moe. Wel moet de overheid m.n. in de steden meer de fiets gaan faciliteren, vooral door betere fietspaden etc. te maken "
Gerelateerd:
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
 |
Combinatietherapie tegen CLL veelbelovend | |
|
Cocaïne vermindert werking ADHD-medicijn | |
|
Development of new neurobiological strategies to treat patients with cocaine dependence | |
|
Microenvironment and anti-CD20 based therapies in CLL | |
|
Leefstijlinterventie Vital@Work niet goed genoeg |
-- Advertentie --
Meer columns
| Datum | Titel | |
|---|---|---|
| Beste Steven | ||
| Gezondheidszorg 'hot topic' deze zomer | ||
| Als er iets fout gaat | ||
| Misleiding toegestaan? | ||
| Nieuw elan voor geneeskundig specialisten | ||
| Petje op, petje af | ||
| Onafhankelijk kwaliteitsbeleid | ||
| Staan voor kwaliteit | ||
| 'Staatssecretaris Teeven bedreigt toegang tot GGZ' | ||
| Wat wil JIJ worden als je groot bent? |
