U bent nu hier:

Wat als de patiënt niet gezonder wil?

Foto: De Beeldredactie Foto: De Beeldredactie

Dokters moeten patiënten wijzen op ongezonde gewoonten, zoals roken en drinken. Dit betoogt Patrick Bindels in zijn column. 'Hij heeft gelijk', vindt Inez de Beaufort, hoogleraar gezondheidsethiek aan het Erasmus MC. Maar wat als de patiënt niet gezonder wil? Wat als hij doorgaat met roken of drinken, of niet wil bewegen? 'Mensen moeten de vrijheid hebben om hun eigen keuzen en afwegingen te maken.'


Dokters moeten meer doen om gezondheidsellende door ongezond gedrag te voorkomen. En de dokter heeft een niet aflatende taak in de preventie van ongezond gedrag.

Alle respectvolle manieren om de aandacht van patiënten te vragen: vooral doen. Wijs hen nog eens op hun gedrag, bied aan te helpen. Prima, die paternalistische duwtjes in de goede richting. Kennis is er, maar kennis is niet genoeg.

Je kunt ook over een banenschil uitglijden

Struisvogelargumenten

Mensen houden zichzelf vaak voor de gek. Ik kan het weten, want ik doe het zelf. Je schermt met je oude oom die zijn hele leven van sigaren en goede borrel hield. Je troost je met de gedachte dat je heel intens hebt geleefd, of dat het leven nu eenmaal vol risico's zit. Dat je ook over een bananenschil kunt uitglijden en ongelukkig terechtkomen.

Met al deze struisvogelargumenten omzeil je de confrontatie met je ongezonde gedrag.

Dokters: frapper toujours

Het is goed als dokters op riskant gedrag wijzen en helpen bij gedragsverandering, want mensen die ongezond leven, hebben vaak het gevoel dat ze klem zitten. Ze eten tegen de stress of voor de troost, roken door een verslaving en drinken voor de vergetelheid of omdat ze denken dat het hoort. Niet omdat ze er bewust voor kiezen.

Maak van gezond gedrag een toegankelijke keuze

Niet voor niks is er een duidelijke relatie tussen sociaal-economische omstandigheden en ongezond gedrag. In zulke situaties moeten we de omstandigheden verbeteren, zodat gezond gedrag een toegankelijke keuze wordt. Bijvoorbeeld met sportfaciliteiten en beschikbaarheid van gezonde voeding.

De obesogene omgeving waarin wij leven is niet gezond. Een taak voor de overheid. Tijdens een economische recessie is het te gemakkelijk om het individu alle schuld en verantwoordelijkheid in de schoenen te schuiven en ook de financiële rekening te presenteren. Laveren tussen de verantwoordelijkheid van het individu en die van de overheid is een groot probleem.

Formule 1-racen is riskant

De andere kant van de medaille: er is een groot verschil tussen dagelijks foliumzuur of levertraan slikken en ingrijpende wijzigingen van leefstijl. Een onnozel pilletje per dag, af en toe je bloeddruk laten controleren en meedoen aan een bevolkingsonderzoek: dat heeft geen dramatische invloed op de inrichting van je leven. Wijn, sigaren, de auto en het eten van vlees afzweren wél.

Mensen moeten de vrijheid hebben om hun eigen keuzen en afwegingen te maken, ook over een gezonde leefstijl. Anders lopen we het risico dat iedereen zich met iedereen bemoeit, dat we een soort gezondheidspolitie krijgen. En dat we alleen met individueel gezondheidsgedrag bezig zijn en niet met de achterliggende problemen. Denk hierbij aan sociaal-economische verschillen en stress in een 24-uurseconomie.

Patiënten die niet beter willen

Bovendien hebben mensen verschillende doelen in dit bestaan. Daarom nemen ze soms risico's met hun gezondheid. Dat veronderstelt een weloverwogen keuze voor een bepaalde leefstijl. Niet omdat ze niet beter weten, maar omdat ze kennelijk niet beter willen.

Stop nou eens met zeuren

Als fijnproever Johannes van Dam de spreekkamer binnenkomt, zou ik me niet met zijn gewicht bemoeien. Soms moet je het bordje 'Stop nou eens met roken' even omdraaien. Of patiënten moeten een tegenbordje meenemen: 'Stop nou eens met zeuren'.

Modeldokters?

Moet de dokter altijd het goede voorbeeld geven? Een dikke, rokende dokter van wie bekend is dat hij veel van drank houdt, is de vos die de passie predikt. Toch vind ik het, eerlijk is eerlijk, soms vrolijkmakend om een dikke dokter tegen te komen. Mijn variant van de vrolijke polizuster van Pim van Gool. Het zijn net mensen, denk je dan.

Die dikke dokter zal ik zeker aanraden te fietsen. Maar het zal een koud kunstje voor hem zijn mij met mijn eigen argumenten om de oren te slaan.

26 oktober 2010
Inez de Beaufort

Hieronder ziet u de reacties op dit bericht. Plaats ook uw reactie! Ziet u geen reactieformulier? (1)

"Maar is het niet zo, dat in de -stilzwijgende- behandelovereenkomst tussen patiënt en arts er van wordt uitgegaan, dat beíde partijen hun best doen om tot een goed resultaat van de behandeling te komen?
"

H.A.M. Heikens, ASSEN - 26-10-2010 17:56

Curriculum Vitae Inez de Beaufort

1985 Promotie op ethiek en medische experimenten met mensen
1985 Wetenschappelijk medewerker Instituut voor Gezondheidsethiek in Maastricht
1991 Hoogleraar gezondheidsethiek, Erasmus MC
2001 Lid van European group on ethics and new technologies (EGE)


-- Advertenties -- 

--  Einde advertenties -- 


Deelnemende sites

Voor deze site(s) bent u ingelogd